I. Mở Đầu: Đánh Giá Giáo Dục Trong Kỷ Nguyên Số – Cuộc Cách Mạng Tất Yếu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và Chuyển đổi số giáo dục diễn ra mạnh mẽ, khái niệm về đánh giá năng lực người học đã vượt ra ngoài khuôn khổ truyền thống của những bài thi giấy và bút. Câu hỏi đặt ra không phải là liệu chúng ta có nên chuyển đổi, mà là làm thế nào để thực hiện quá trình chuyển đổi đó một cách chính xác hơn, linh hoạt hơn và nhân văn hơn?

Công nghệ, đặc biệt là Trí tuệ Nhân tạo (AI), đang tái định nghĩa cách chúng ta đo lường sự tiến bộ và tiềm năng của học sinh. Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến phương thức làm bài, mà còn thay đổi triết lý giáo dục: Đánh giá không còn là sự kết thúc của việc học, mà là một phần liên tục của quá trình học tập.

Tại diễn đàn uy tín Education Vietnam 2025 (EDUCON 2025), phiên thảo luận "The Evolution of Assessments – From Paper to AI: A Case Study of Singapore Education" đã cung cấp những góc nhìn chuyên sâu và minh chứng thực tiễn về hành trình chuyển đổi đầy thách thức này.

II. Gương Mặt Chuyên Môn: Tầm Quan Trọng Của E-E-A-T Trong Thảo Luận

Sự tin cậy (Trustworthiness) và thẩm quyền (Authoritativeness) của phiên thảo luận được đảm bảo bởi dàn diễn giả là những chuyên gia hàng đầu, đại diện cho nhiều khía cạnh của hệ sinh thái giáo dục số:

👨‍🏫 Mr. Michael Klemm - Managing Director, Singapore Education Network

👨‍🏫 Mr. Alwyn Huang - Marketing Manager, Canon Singapore

👨‍🏫 Mr. Thanan Suwannapist - Regional Account Director, Coursera

👩‍💼 Ms. Puravina Periasamy – Solutions Engineer APAC, Inspera

🎤 Điều phối viên: Ms. Norhidayah Rahim – Senior Sales Executive APAC, Inspera

Với sự góp mặt của các chuyên gia từ Singapore - một trong những quốc gia đi đầu về giáo dục và công nghệ, phiên thảo luận đã cung cấp một khuôn mẫu đáng tin cậy cho Việt Nam.

III. Bước Chuyển Tất Yếu: Từ Giấy Sang Nền Tảng Số

Các diễn giả thống nhất rằng, việc chuyển đổi từ đánh giá trên giấy sang nền tảng số là bước đi mang tính tất yếu trong giáo dục hiện đại.

1. Giảm Tải Công Việc Lặp Lại Cho Giáo Viên

Một trong những lợi ích thiết thực nhất của công nghệ là khả năng giảm tải công việc hành chính lặp lại. Hệ thống đánh giá số hóa và AI tự động chấm điểm các bài trắc nghiệm, bài tập điền từ, thậm chí là các bài luận đơn giản.

Tác động: Giáo viên có thêm thời gian quý báu để tăng cường tương tác cá nhân (one-on-one) với học sinh, tập trung vào việc hướng dẫn, giải quyết các vấn đề học thuật sâu hơn và phát triển chương trình giảng dạy sáng tạo. Đây là sự chuyển dịch từ vai trò "người chấm bài" sang "người cố vấn học tập."

2. Nâng Cao Tính Linh Hoạt và Bảo Mật

Việc sử dụng nền tảng số đảm bảo tính linh hoạt cao trong tổ chức thi cử (có thể thi trực tuyến, thi tại nhà hoặc tại trường) và đặc biệt là tăng cường tính bảo mật của đề thi và bài làm. Các công cụ giám sát trực tuyến tích hợp AI có thể phát hiện hành vi gian lận một cách hiệu quả và minh bạch hơn so với giám sát truyền thống.

IV. Bài Học Từ Singapore: Minh Bạch Hóa và Cá Nhân Hóa Đánh Giá Nhờ AI

Case study từ Singapore được xem là điểm nhấn quan trọng, chứng minh cách AI có thể nâng cao chất lượng đánh giá:

1. Minh Bạch Hóa Quá Trình Đánh Giá

Tại Singapore, các nền tảng đánh giá số được sử dụng để cung cấp phản hồi chi tiết và ngay lập tức cho học sinh và phụ huynh.

• Cơ chế: AI không chỉ cung cấp điểm số mà còn phân tích lỗi sai, chỉ ra những kỹ năng hoặc kiến thức mà học sinh còn yếu kém. Sự minh bạch hóa đánh giá này giúp học sinh hiểu rõ tại sao mình đạt điểm đó và cần phải làm gì để cải thiện. Điều này tạo ra một vòng lặp cải tiến liên tục trong quá trình học tập.

2. Đánh Giá Cá Nhân Hóa 

AI cho phép thực hiện đánh giá thích ứng. Tức là, độ khó của câu hỏi sẽ tự động điều chỉnh dựa trên câu trả lời trước đó của học sinh.

• Lợi ích: Phương pháp này đo lường năng lực thực chất của học sinh một cách chính xác hơn so với bài thi tiêu chuẩn, đồng thời giảm thiểu áp lực không cần thiết. Với đánh giá cá nhân hóa, mỗi học sinh đều được thử thách ở mức độ phù hợp nhất với năng lực hiện tại của mình.

3. Đánh Giá Toàn Diện Kỹ Năng Mềm

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong việc đánh giá các kỹ năng khó đo lường như tư duy phản biện, làm việc nhóm và kỹ năng giải quyết vấn đề. Các nền tảng mới sử dụng AI để phân tích câu trả lời mở, dữ liệu tương tác nhóm hoặc hồ sơ học tập (e-Portfolios), cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về năng lực học tập của thế hệ tương lai.

V. Cơ Hội và Thách Thức Cho Việt Nam Trong Quá Trình Chuyển Đổi Số

Phần cuối của phiên thảo luận là cuộc thảo luận cởi mở về những thách thức và cách tiếp cận phù hợp cho Việt Nam.

1. Thách Thức Về Hạ Tầng và Văn Hóa

Việt Nam cần vượt qua những thách thức về hạ tầng công nghệ không đồng đều giữa các vùng miền và sự kháng cự về văn hóa đối với các phương pháp đánh giá mới (chủ yếu vẫn tập trung vào điểm số). Việc xây dựng lòng tin vào tính khách quan và công bằng của AI trong đánh giá là điều tối quan trọng.

2. Cách Tiếp Cận Phù Hợp 

Các diễn giả đề xuất Việt Nam nên bắt đầu bằng việc số hóa từ từ:

• Giai đoạn 1: Tập trung vào đánh giá định kỳ trên nền tảng số để giáo viên làm quen với dữ liệu.
• Giai đoạn 2: Thử nghiệm đánh giá tổng kết với sự hỗ trợ của AI tại các trường học có điều kiện tốt, sau đó nhân rộng kinh nghiệm thực tiễn.
• Ưu tiên Đào tạo: Đầu tư vào đào tạo giáo viên về sư phạm số và cách sử dụng dữ liệu đánh giá để cải thiện việc dạy.

VI. Kết Luận: Xây Dựng Hệ Sinh Thái Đánh Giá Công Bằng, Hiệu Quả

Phiên thảo luận tại Education Vietnam 2025 không chỉ mang đến những tri thức chuyên sâu, mà còn tạo nên một không gian kết nối giữa nhà quản lý, chuyên gia EdTech và cộng đồng giáo dục quốc tế, cùng nhau thúc đẩy một hệ sinh thái đánh giá công bằng, hiệu quả và hướng đến tương lai.

Việc chuyển đổi đánh giá giáo dục là một hành trình dài nhưng mang lại giá trị nhân văn sâu sắc: Giúp học sinh học tốt hơn, giúp giáo viên làm việc hiệu quả hơn, và giúp toàn bộ hệ thống giáo dục phát triển bền vững hơn.

🙏 Education Vietnam trân trọng cảm ơn các diễn giả, đặc biệt là các chuyên gia đến từ Inspera, Canon Singapore, Coursera và Singapore Education Network, đã đóng góp vào một buổi thảo luận giàu cảm hứng và giá trị thực tiễn.

Cộng đồng giáo dục đã sẵn sàng cho bước tiến tiếp theo!

Education Vietnam 2026 sẽ tiếp tục là nơi hội tụ những giải pháp và xu hướng tiên phong nhất:

📅 Education Vietnam 2026

• Thời gian: 06 - 08.05.2026
• Địa điểm: SECC – Trung tâm Hội chợ & Triển lãm Sài Gòn, TP.HCM

⏳ Theo dõi fanpage để cập nhật thông tin mới nhất và đăng ký trưng bày sớm trước 31.12.2025 để nhận ưu đãi Early Bird 10%!

👉 Đăng ký ngay để tham gia vào cộng đồng kiến tạo tương lai giáo dục Việt Nam: educationvietnam.com.vn